 Denizli'de geleneksel yemek türleri ve
beslenme alışkanlıkları sürmektedir. Kedi börülcesi çorbası,Mercimek
çorbası,Domates çorbası, kuru börülce çorbası, Tarhana çorbası, ovmaç
çorbası gibi yöreye özgü çorba türleridir. Et yemeklerinin başlıcaları tas
kapaması, kumbar dolması, sirkeli et, nohutlu et, Tandır,kol dolması,
ciğer sarma, saçta işkembedir.
Denizli mutfağının temelini sebzeli yemekler oluşturur.Özellikle patlıcan
yemek çeşitleri çoktur. Kuru patlıcan dolması, patlıcan gözlemesi gibi vb.
Taratorlu börülce salatası, ebe gümeci salatası, filiz salatası Yöreye
özgün salata türleridir.
Börek ve tatlı türlerinde Ege Bölgesi özellikleri görülür. Yufka, şipit,
bazdırma evlerde yapılan ekmekledir. Yöredeki beslenme alışkanlıklarından
biri de yatmadan önce yenen �yat geber ekmeği�dir. Kışın darı, kavurga,
ceviz, kestane; yazın türlü meyveler, salatalık, kavun, karpuz yenir.
MAHALLİ YEMEK TARİFLERİ ve ÖZELLİKLERİ
Bölgemiz itibariyle tanınan fakat yerleşim mahalleri itibariyle
değişiklikler gösteren mahalli yemeklerimizden bazılarının özellikleri
aşağıya çıkarılmıştır.
-Çaput Aşı :
Toplanan taze bağ yapraklarından yapılır,yapraklar küçük parçalar halinde
doğranır. Üzerine yağ ilave edilerek haşlanır. Sonra pirinç ve etle
birlikte pişirilir. Üzerine yoğurt dökülerek yenir.
-Alaçora :
Haşlanmış kuru fasulyenin üzerine tereyağı ve bulgur ilave edilir,
tuz,biber ve su konulduktan sonra suyu çekilinceye kadar pişirilir.
-Un Çorbası :
Salça, yağla kızartılır. Un, kızartılmış yağla kavrulur. Yeterince su,
tuz, biber ilave edilirek kaynatılır. Sıcak içilir.
-Darı Ekmeği :
Mısır unu yeteri kadar tuz, su ilave edilerek yoğrulur. Sonra sac üzerinde
pişirilir. Sıcak iken üzerine tereyağı sürülüp, üstüne peynir konulup
yenir. Soğuk sütün içine soğuk darı ekmeği doğranarak da yenir.
-Ayran Ufaklaması (Doğrameç) :
Yoğurda tuz konarak ayran haline getirilir. İçine mısır ekmeği doğranır ve
kaşıkla yenir. Acı biber ve domates salatası ile de lezzetli olur.
-Tirit :
Buğday, mısır, bakla, nohut ve kuru fasulye haşlanır.. İçine toz kırmızı
biber, karabiber, tuz konur ve kaynatılır.. Az sulu piştikten sonra
indirilir. Servis yapılır. Üstüne badem içi, ceviz içi fındık kırması
konularak kaşıkla yenir. Özel günler ve misafirler için bir eğlence ve
toplanma vesilesidir.Acıpayam yöresinde çocukların ilk dişinin
görüldüğümde pişirilip dağıtılır. Ayrıca hayır için pişirilip çocuklara
dağıtılır.
-Tarhana Çorbası :
Yazın hazırlanıp kurutulan tarhana bir miktar suda eritilir. Bir tencerede
kızartılan salça, yağ,kıyma ve sarımsağın üzerine ilave edilerek yeterince
su eklendikten sonra kaynayıncaya kadar karıştırılır, İyice kaynadıktan
sonra sıcak sıcak yenir.
-Karın (Mumbar) Dolması :
Pirinç, kıyma, karabiber, kimyon ve tuz dolma içi hazırlandığı gibi
karıştırılır. Karışım bol su ilave edilir. Karışım bir huni veya lamba
şişesi yardımıyla mumbarın ağzından doldurulur. bir kapta su ilavesiyle
pişinceye kadar kaynatılır. Sıcak olarak servis yapılır. Soğuyan dolma
dilimlenip tereyağında kızartılarak da yenir.
-Denizli Turşusu :
Biber, taze fasulye, salatalık, gök domates bir teneke veya küp içine
yerleştirilir. Üzerine tuzlu sirke veya limon tuzu ilave edilir. Sarımsak
soyularak içine atılır.Kabın ağzı sıkıca kapatılır.Bir müddet sonra turşu
hazırdır.
-Patlıcan Kebap :
Bir tencerede kuşbaşı et tereyağı ile birlikte kavrulur, salça ilave
edilip pişirilir. Ayrı bir yerde taze patlıcan soyulduktan sonra
dilimlenerek doğranıp, yağda kızartılır. Kızaran patlıcanlar tepsiye
döşenir. Pişen etler patlıcanın üzerine konur. Üzeri domates ve yeşil
biberle süslenir. Tuz ve karabiber konur. Fırında pişirilir.
-Kaçamak :
Yarım litre tuzlu su kaynatılır. Su kaynamaya başlayınca, içine serpilerek
üzere yeteri kadar un katılır. Bu işlem yapılırken, diğer taraftan tahta
bir kaşıkla hızla unlu su karıştırılarak, karışım birbirlerine iyice
yedirilir. Karışım koyu bir muhallebi kıvamına gelinceye kadar devamlı
karıştırılır. Bir tavada kızdırılmış yağa bir miktar kırmızı biber
eklenir. Kırmızıbiberli yağ tenceredeki unlu karışıma eklenerek servis
yapılır .
-Kuzu Çevirme :
Bütün kuzu eti iyice temizlenerek tuzlanıp biberlenir. Hafifçe
sulandırılmış salça içine ve dışına sürülerek terbiye edilir. İçine
lezzetli olması için kekik konur. Hazırlanmış olan kuzu eti yakılan odun
közü üzerine dikilen çatal kazıkların üzerine bir kazığa geçirilerek
oturtulur. Et iyice pişinceye kadar arada sırada çevrilerek pişirilir.
Pişirme işlemi bir çukur kazılıp et içine sallanarak da yapılabilir.
-Sıyırma :
Ayşe kadın fasulyenin tazeleri toplanıp, yıkanır, temizlenir ve toprak
tencereye konur. Üstüne biraz patates eklenerek yeterince su konur. Taze
birkaç kabak yaprağı örtülerek, üzerine ağırlık yapması için bir taş
konur. Pişirinceye kadar ateşte tutulur. Pişince ateşten alınır ve suyu
süzülür. Bir tepsi üzerine ters çevrilerek dökülür. Patatesler üzerinden
alınıp, tuzu ekilir.Soğan ve közlenmiş biberle birlikte yenir.
-Arabaşı :
Özellikle yüksek bölgelerimizde kış mevsimlerinde pişirilir. Av
hayvanlarının etinden ya da tavuk eti ile yapılır. Tavuk ve av
hayvanlarının etleri iyice pişirilir. Acılı ekşili et suyuyla hamur
yoğrulur ve pişirilir. Büyük bir siniye dökülerek soğutulur. Hamurun
ortası açılır,et sulu çorba buraya konulur. Kaşıkla hamur alınıp çorbadan
kaşıklanarak yenilir.
-Et Çevirmesi :
Babadağ ve Sarayköy yöresinde daha yaygındır. Koyun sırtlarından yağ
kesilir. Bu yağlar baharatla ovularak bir şişe dizilerek serin bir yerde
bir süre bekletilir. Kuru soğan kıyılarak salça ile ovulur. Köz halinde
olan kömür üzerine, şişlere dizilen yağlar pişmeye bırakılır. Yağlar
pişerek akmaya başlayınca yufkalara sıra ile basılarak emdirilir. Yağlar
iyice küçülünce ye kadar bu işleme devam edilir. Daha sonra iyice
emdirilen yufkalar salçalı soğanla siniler üstünde servis yapılır.
-Yoğurtlu Patlıcan Gömmesi :
Közde pişirilen patlıcanların kabukları soyulur. Yağ içinde tekrar
pişirilir. Ayrı bir tabakta koyun yoğurdu ezilir, içine sarımsak eklenir..
Yağda pişirilen patlıcanın üstüne yoğurt dökülerek karıştırılır.. Üzerine
eritilmiş tereyağı gezdirilir. Sıcak olarak taze soğan, tere, maydanoz,
nane, biber kızartması, taze biberle birlikte yenir.
-Et Kapaması :
Genellikle Babadağ yöresinde pişiririlen bir yemek çeşididir. Koyun, oğlak
veya kuzu eti küçük parçalar halinde doğranır, salça ile ovulur. Sarımsak,
soğan ve patates doğranır,Hepsi bir tencerenin içine doldurulur. Üzeri bir
tava ile kapatılır ve tencere ters vaziyette kömür ateşinin üzerine konur
ve pişmeye bırakılır. İstenirse tavanın boş kenarlarına pirinç ilave
edilebilir veya suyu ile de ayrıca pilav pişirilebilir.. Et kapaması sıcak
olarak, yanında salata ile servis yapılır.
-Sura :
Koyun veya keçi etinin kaburga kısmının etinden yapılır. Etli kaburganın
et kısmı kemiğinden ayrılarak açılır. Kemik ile et arasına pirinç,
karabiber, kırmızıbiber ve baharat çeşitleri konup et kapatılarak dikilir.
Sonra bir tencere içine oturtarak az su ve tuz ilavesiyle pişmeye
bırakılır. Piştikten sonra olduğu gibi sofraya konur, sıcak olarak yenir.
Bu yemek genellikle Kale ilçemiz ve köylerinde yapılmaktadır.
-Keşkek :
Orta Asya'dan bu yana milli yemeklerimizden biridir keşkek. Keşkek en çok
Babadağ'da usulüne uygun olarak yapılır. Keşkeğin ana maddesi yağlı keçi
veya koç eti ile dövülmüş buğdaydır. Genellikle düğünlerde yapıldığı için,
bu tarifimiz 750 kişiliktir. 40-45 kg. kadar yağlı keçi veya koç eti, 30
kg. dövülmüş beyaz buğday, 2 kg. tereyağıdır. Büyükçe bir kazan içinde
buğday, başka bir kazanda et normal ateşte pişirilmeye başlanır. Buğday
piştikçe ağır ağır ara sıra karıştırılır ve pişen etin suyundan eklenir.
Et iyice piştikten sonra çıkarılır ve kemiğinden ayrılır ve iyice ezilir
ve tamamen pişen buğdayın içine eklenir ve karıştırarak bir süre daha
pişirilir. Daha sonra tereyağı bir tavada kızartılır.. Üzerine kırmızı
biber ilave edilir. Keşkeğin üzerine tabaklara konduktan sonra gezdirilir.
Yanında turşu veya salata ile birlikte yenir.
-Gındıra Çorbası :
Ayıklanan ve temizlenen gındıra önce sıcak suda haşlanır. Haşlandıktan
sonra kabuğundan ayrılır. Haşlama suyuna yağda kavrulmuş soğan ilave
edilir. Ayrıca erik, ekşi ve tuz katılır. Sonra on dakika kadar daha
kaynatılarak yenir. Gındıra çorbası, genellikle Çameli yöremizde
yapılmakta olup lezzetli ve bol C vitaminlidir. Gındıra ayrıca bulgur ve
pirinç pilavlarına da karıştırılarak yapılabilir.
|
|
Oturum Aç
Ücretsiz Üye Olmak İstiyorum
